Afbeelding
stockfoto

Toeslagenaffaire slaat diepe wonden: „Je wilt niet weten hoeveel leed er is geweest”

Algemeen

DRONTEN - Na jaren van financiële ellende bieden de feestdagen dit jaar eindelijk een beetje hoop voor Monique uit Dronten. Haar gezin is één van de slachtoffers van de kindertoeslagenaffaire en dat heeft er diep ingehakt. Vlak voor de Kerst kwam de toezegging van het kabinet dat alle gedupeerde ouders een compensatie van 30.000 euro krijgen. Bij Monique ging de vlag niet uit: „Eerst zien, dan geloven. En het neemt nooit alle leed van de afgelopen jaren weg.”

Er komen steeds meer details van de affaire naar buiten. Verhalen van ontwrichte gezinnen, soms zelfs zelfmoord. „Ik kan me dat héél goed voorstellen”, erkent Monique (38). Op dat moment breekt ze. „Mijn man heeft ook momenten gehad dat hij het niet zag zitten. Waarom werk ik nog? Waar doe ik het allemaal nog voor?”

Zelf is ze er heel open over, was ze bijvoorbeeld al eens op tv te zien bij EenVandaag. Toch wil ze liever niet met haar naam in de krant: „Ik heb een publieke functie. Het is allemaal niet mijn schuld geweest, toch kan het vervelend uitpakken. Noem me maar Monique.”

Geen vetpot

De ellende begon vijf jaar geleden. „Mijn man was hoofdkostwinner. Ik werkte als voorbereider bij de post. Een paar uurtjes in de week, geen vetpot. Maar onze twee dochters moesten wel naar de opvang, want opa en oma hebben ook een eigen leven.”

„We hadden al wat gedoe met de belastingdienst. Kennelijk hebben we toen een stempel gekregen, zonder dat we weten waarom. Uiteindelijk werd er beslag gelegd op de kinderopvangtoeslag, 750 euro per maand.”

20 euro in de week

Dat was nog maar het begin. „Ze gingen opeens alles vorderen wat ze konden vorderen. Binnen een half jaar moesten we een paar duizend euro neerleggen. Op het moment dat jij een bedrag bij de belastingdienst hebt openstaan, kunnen ze echt àlles. Dan kunnen ze je auto in beslag nemen, beslag leggen op je rekening, op je huis, noem maar op. We hadden op een gegeven moment nog maar 20 euro in de week. En wat zegt de belastingdienst? Tsja… wij mogen dit gewoon doen.”

Monique beet van zich af, schakelde de Nationale Ombudsman in, startte bezwaarprocedures, probeerde inzicht te krijgen in de vorderingen: „Ik ben niet op mijn mondje gevallen, durf voor mezelf op te komen. Maar je mag je eigen gegevens niet inzien. Je kent het wel, die zwartgelakte dossiers. Zij doen van alles achter de schermen, maar op het moment dat jij vraagt waarom je moet terugbetalen, loop je tegen een muur. Dan krijg je geen antwoord.”

Schuldsanering

„Het kwam zover dat we keuzes moesten maken. Als je je huur niet meer kunt betalen, sta je op een gegeven moment als gezin op straat. We zijn met onze financiële ellende naar de gemeentelijke kredietbank gestapt.” Ze belandden in de schuldsanering, moesten ieder dubbeltje verantwoorden, rondkomen van 50 tot 70 euro in de week.

„In 2017 werd de kinderopvang zelfs volledig stopgezet. Toen heb ik gezegd: ik heb een kind van drie maanden oud en een kind dat bijna naar school gaat. Ik vertrek ’s morgens om kwart over vijf om post te sorteren. Mijn man moet om half negen bij zijn baas zijn. Om twaalf uur ben ik weer terug bij mijn kinderen. Waar laat ik ze in de tussentijd?”

Onder vergrootglas

Dankzij een ijzeren discipline kon na drie jaar het boek van de schuldsanering dicht. Dat betekende niet het einde van de ellende: „Een vordering van de belastingdienst was niet in de schuldsanering meegenomen. Geen idee waarom. We betalen nu dus nog steeds schuld af, liggen nog steeds onder een vergrootglas. Aan allerlei kleine dingen merk je dat je niet dezelfde vrijheid hebt als een ander. Alleen… je kunt er geen vinger op leggen. Waarom?”

„We zijn 7 jaar kwijt. Je kon financieel helemaal niets. Je kon nog geen 100 euro lenen voor een wasmachine, ondanks dat we allebei een vast contract hebben. Momenteel zitten we boven modaal qua inkomen, maar doordat we nog steeds schulden moeten afbetalen is het besteedbaar inkomen behoorlijk laag. Mensen van mijn leeftijd zijn bezig met het kopen van een huis. Dat zit er voor ons niet in. En waarom? Omdat de belastingdienst fouten heeft gemaakt.”

Een beetje hoop

De aangekondigde genoegdoening van 30.000 euro biedt een beetje hoop. „Maar ik geloof het pas als het op mijn rekening staat. Als dat daadwerkelijk gaat gebeuren zijn we daar blij mee, helemaal als ook alle onterechte vorderingen worden terugbetaald en de negatieve BKR-registratie verdwijnt.”

„Het neemt alleen nooit weg wat ons is aangedaan, hoe wij uitgesloten zijn van de maatschappij omdat wij niet de financiën hebben die een ander wel heeft. Ons gezin heeft zó veel ellende gehad. Je wilt niet weten hoeveel leed er is geweest, hoe wij aan de schandpaal zijn genageld.”

Hulp aan lotgenoten

Het liefst wil Monique de hele ervaring ombuigen in iets positiefs. Daarom zet ze zich momenteel in voor lotgenoten in Dronten: „Wij hebben zoveel kennis en ervaring opgedaan, dat wij die mensen die in hetzelfde schuitje zitten kunnen helpen. Een probleem is alleen dat we in verband met de AVG niet weten wie het zijn.”

Ze begrijpt dat slachtoffers schromen zich te melden: „Zelf merk ik het ook: zodra je blauwe envelop ziet, gaat je hart tekeer. Je bent je vertrouwen kwijt. Het is eng om bijvoorbeeld bij de gemeente aan te kloppen. Maar soms kunnen die veel meer voor je betekenen dan je weet.”

Àlles kwijt

Monique werkte indertijd nog niet zoveel uren, had nog geen huis gekocht: „Mensen die anderhalve ton moesten ophoesten zijn soms alles kwijtgeraakt: hun huis, hun baan, hun gezin, àlles. Ik begrijp heel goed dat zij het niet meer zien zitten, dat het uitzichtloos lijkt. En toch hoop ik dat ze zich melden. Ik wil in ieder geval tegen ze zeggen: je bent niet alleen!”

„Wij zijn er wel sterker door geworden”, besluit Monique. Tegelijkertijd beseft ze wat ze gemist heeft. „Het ergste was, als de kinderen vragen stelden. Waarom geven mijn vriendjes en vriendinnetjes allemaal een feestje en ik niet?”

Slachtoffers

  • Slachtoffers van de kindertoeslagenaffaire in de gemeente Dronten kunnen zich bijvoorbeeld melden bij de lokale afdeling van de SP: dronten@sp.nl.
!